Το θηρίο της διαφθοράς που δεν αφήνει την Ελλάδα να προκόψει - Χάρης Θεοχάρης

Το θηρίο της διαφθοράς που δεν αφήνει την Ελλάδα να προκόψει

01

Ημέρα κατά της διαφθοράς σήμερα και ο παγκόσμιος πίνακας κατάταξης  βρίσκει την Ελλάδα στην 58η θέση από τις 168 χώρες με σκορ 46/100  πίσω από την Γκάνα και την Κούβα και στην τελευταία θέση των χωρών της Ε.Ε. και της Δυτικής Ευρώπης μαζί με την Ιταλία, τη Ρουμανία και την Βουλγαρία.

Απόλυτα εξηγήσιμο το σκορ καθώς το  πολιτικό κατεστημένο της μεταπολίτευσης οικοδόμησε μια δημοκρατία λαβωμένη με μόνο σκοπό να μπορεί να “ρουφά” πόρους και ψήφους υπέρ της επιβίωσής του  κάνοντας το φαινόμενο της διαφθοράς να πάρει διαστάσεις θηρίου, να έχει την ικανότητα να αντιστέκεται στο χρόνο και να απομυζά τον εθνικό πλούτο και τον προσωπικό μόχθο των πολιτών.

Φρενάρει τις επενδύσεις -αφού το κόστος τους εκτινάσσεται με τις μίζες και τα λαδώματα- πλήττεται η εικόνα και η φερεγγυότητα της χώρας, βαθαίνουν οι ανισότητες, οξύνεται η φτώχεια, δεν αφήνει τους ανθρώπους της δημιουργίας να προκόψουν.

Τι είναι όμως η διαφθορά;

Όποιος κερδίσει τις εκλογές, ελέγχει όλες τις εξουσίες και κάνει ό,τι θέλει. Αυτό είναι η διαφθορά.

Όποιος κατέχει την εξουσία, ορίζει διοικήσεις δημοσίων φορέων και οργανισμών, κομματικοποιεί το κράτος, κάνει ρουσφέτια, προάγει τους φίλους, καταστρέφει κάθε έννοια αξιοκρατίας. Αυτό είναι διαφθορά.

Ορίζει φίλους σε θέσεις που ελέγχουν τη ροή του χρήματος, χρήμα που μετά πηγαίνει σε «φιλικές» επιχειρήσεις και ΜΜΕ. Αυτό είναι διαφθορά.

Ορίζει διοικήσεις Τραπεζών, μειώνει πρόστιμα, επιταχύνει επιστροφές φόρων, επιταχύνει αδειοδοτήσεις. Αυτό είναι διαφθορά.

Παρεμβαίνει στη δικαιοσύνη για να βοηθήσει «κολλητούς» αλλά κυρίως για να καλύψει τα ίχνη, τις αποφάσεις, τις ευθύνες. Αυτό είναι διαφθορά.

Ζητά από τράπεζες να δανειοδοτήσουν φίλους τους με αντάλλαγμα την οικονομική υποστήριξη. Αυτό είναι διαφθορά.

Προκηρύσσει διαγωνισμούς που περιγράφουν αντικείμενα με φωτογραφικό τρόπο ή ανοίγουν για λίγες ώρες. Αυτό είναι διαφθορά.

Διατηρεί διαδικασίες χειρόγραφες με μεγάλη αναμονή, που αναγκάζουν τους πολίτες να πληρώσουν “γρηγορόσημο”. Επιτρέπει το “φακελάκι» στη συναλλαγή με τον ελεγκτή ή σε αυτόν που υπογράφει την αδειοδότηση. Αυτό είναι διαφθορά.

Και μπορεί να χτυπηθεί αυτό το τέρας;

Η διαφθορά δεν πατάσσεται με πολιτική βούληση από τη μία μέρα στην άλλη καθώς ως φαινόμενο είναι εξαιρετικά περίπλοκο. Απαιτούνται ρήξεις, τομές, μεταρρυθμίσεις. Ποιες θα μπορούσαν να είναι αυτές;

■ Πρώτη και βασικότερη είναι η ουσιαστική διάκριση εξουσιών. Η ανεξαρτητοποίηση της δικαιοσύνης αλλά και της νομοθετικής εξουσίας από τη δικαστική είναι το μεγαλύτερο εχέγγυο για αποτελεσματικότερο έλεγχο.

Το προεδρικό σύστημα (που είναι προτιμότερο κατά την άποψή μου), η μεταφορά της αρμοδιότητας επιλογής των προέδρων των δικαστηρίων στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας μέσα από μια λίστα τριών που εκλέγονται από τα ίδια τα Σώματα, μαζί με το ασυμβίβαστο ιδιότητας βουλευτή και υπουργού, θα έθεταν τη βάση για την επίτευξη αυτού του πρώτου στόχου.

■ Δεύτερον, η ίδρυση δικαστικής ή εισαγγελικής αστυνομίας θα αποτελούσε σημαντικό εργαλείο καταπολέμησης της διαφθοράς σε όλο τον δημόσιο τομέα.

■ Τρίτον, η νέα αρχιτεκτονική του Δημοσίου, στην οποία θα υπάρχουν υποχρεώσεις λογοδοσίας (ισολογισμοί κτλ.) σε κάθε δημόσια υπηρεσία ή επιχείρηση που διαχειρίζεται έσοδα, θα συμβάλλει στην εμπέδωση χρηστής διοίκησης.

■ Τέταρτον, η μη επιλογή διοικήσεων από τους πολιτικούς (υπουργούς κτλ.) αλλά από το ΑΣΕΠ θα κόψει τον ομφάλιο λώρο διοίκησης και πολιτικών.

■ Πέμπτο, η στοχοθεσία και η αξιολόγηση των δημόσιων υπηρεσιών θα εστιάσει τη λειτουργία τους σε συγκεκριμένους κοινωνικούς και δημόσιους στόχους αντί να είναι μηχανισμοί παραγωγής ευκαιριών για διαφθορά.

■ Έκτο, η γενικευμένη χρήση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και το άνοιγμα των δεδομένων του Δημοσίου θα απελευθερώσει τον ιδιωτικό τομέα, μειώνοντας την ανάγκη και την πιθανότητα για διαφθορά.

■ Έβδομο, η αλλαγή του πλαισίου για την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος (whistle blowers), ώστε όταν κάποιος καταγγείλει μια παράνομη πράξη στην οποία συμμετέχει υπό πίεση και με σκοπό να μη χάσει τη δουλειά του, να του παρέχεται αυτομάτως ασυλία.

■ Όγδοο, ο αποτελεσματικότερος έλεγχος του μαύρου πολιτικού χρήματος θα περιορίσει την μεγάλη αυτή παθογένεια.

Και, φυσικά, διαφάνεια ως προς τις ροές χρήματος προς τα κόμματα και τα πολιτικά πρόσωπα. Η ευημερία και η προκοπή της χώρας και των μελλοντικών γενεών περνάει μέσα από την πάταξη της διαφθοράς. Διαφορετικά  δε θα μπορέσουμε να ξαναχτίσουμε τη χώρα.